Fáfnismál
The Lay of Fáfnir
Fáfners kväde
44 stanzas
Summary
A
Fáfnismðl depicts Sigurðr's dragon-slaying and its immediate aftermath. Sigurðr lies in a pit on the dragon-path and stabs Fáfnir from below. The dying dragon and Sigurðr conduct a wisdom dialogue in ljóðaháttr.
Fáfnir asks Sigurðr's name; Sigurðr first gives a false name, then his true one. Fáfnir warns of the gold's curse and shares cosmological wisdom about the Norns, Ragnarök, and the gods. He warns Sigurðr that Regin plans to betray him.
After Fáfnir's death, Regin returns and asks Sigurðr to roast the dragon's heart. Sigurðr burns his finger, tastes the dragon-blood, and suddenly understands the speech of birds. The birds (ígður) warn him: Regin means to kill him.
The birds counsel Sigurðr to slay Regin, take the gold, and ride to Hindarfjall where Brynhildr sleeps in enchanted slumber. Sigurðr strikes off Regin's head, loads the gold on Grani, and rides south. The poem ends at the foot of Hindarfjall and transitions directly into Sigrdrífumál.
The story
Sigurðr kvað:"Göfugt dýr em ek,gengr ek æ uppréttr,móðir á mik fœdda;Hrœrekr heitirhringr stafnaðr,þat er ek þér segja þorrak."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Hverr faðir á þér,hverr þinn faðir er,eða hvers ert þú mögr?Þú kannt heldr þínum feðrnafni heita,ef þú ert sannr at segja."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Sigurðr heitik,Sigmundr átti mik,voru þeir feðr ok son;ek hefk þik,Fáfnir, vegit,ok þér er dauðr at vera."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Regin mik réð,réð hann þér ok,verðr hann þínn bani;mun hann þér ráða,þeirs ek veit,hlíðargangs hann hefr ok meiri."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Ráð þú mér, Fáfnir,allt þat er þú vitir,ok þú vel kannt,hvar nornir eru,þær er kjósakonungs börnum?"
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Nornir ek hugðanær þeim kynnum vera,þær er kjósa konungs börnum;sumar eru af Ási kyni,sumar eru af Alfa kyni,sumar dötr Dvalins."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Hvernig heita þær ærliggja á sóttarlegumok geta sótt þar svá?Segðu mér, Fáfnir,alls þú ert spakr,ef þú svara kannt."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Mjög eru margarmér þykkjaþær er heita líknir;þær taka sóttar meðalsárligra líknaok geta sótt þar svá."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Hverr á ísinner liggr á ísfiöllum,ok mun ek ei þeim trúa?Segðu mér, Fáfnir,alls þú ert spakr,ef þú svara kannt."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Ísafjöll heita,en þeir búa á þeimer kenna megu;minnr mun þú þat vita,meðan ek lifi,þvít ek man þá fregna."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Segðu mér, Fáfnir,ef þú svara kannt,alls þú ert vitr ok spakr,hvat heitir ey súer liggr í suðriok kenna megu þrúnar?"
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Óskópnir heitir,en þar skulu allir guðarganga á vápnaþing;Bifröst brotnarer þeir fara yfir,ok kvíðr i mar maðrinn."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Ormr lá á gulliok gat sér fé;hvat þú mér segja kannt?Hjálm ógnar berryfir öllum þeimer við orma eigust."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Ægishjálm bar ekyfir öllum þeim,meðan ek á gulli lá;einn þóttumk ekvið alla vera,ok fann ek aldri svá mörgum."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Sá er mörg veitmikla mæðu þolameð hróðrs ofþorsta;þvít einn þykiskyfir öllum vera,er heim kemr til heðins."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Eitr drák ek upp,meðan ek í egg láHreiðmars húsum í;þá varð ek sváat ek orðinn emNíðungs nafn at hafa."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Segðu mér, Fáfnir,hvat þú þat kannt,alls þú ert vitr ok spakr,hvat þú ráðs mérráða kannt,er ek njóta mætta gott?"
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Reiðr er þér Regin,mun þér ráða bana,ok mun hann þinn banorð verða;styrk þinn er meiraen ek mættaat þér leggja fram."
English translation: own translation.
Sigurðr kvað:"Þú ræðr mér, Fáfnir,at ek á brott riða,ok gull þat eftir láta;mun ek þá hafaer í heiðum liggrá grundu Gnítaheiðar."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Þú munt riðaok sjá rauðan baugaok gull at Gnítaheiði;þat er þér banorðer þú þat þigr,þvít eitrið fylgir."
English translation: own translation.
Fáfnir kvað:"Regin mik réð,réð hann þér ok,verðr hann okkar bani;hann mun þín lífslokinn vera,ef þú honum trúir."
English translation: own translation.
Síðan fann Sigurðrat hann hafði brenntfingr sinn af hjarta Fáfnis;hann brá fingrinumí munn sér,ok er blóðit kom á tungu hans,þá skilði hann fugls rödd.
English translation: own translation.
Þar sat ígðaí limum ok mælti:"Þar sitr Sigurðrblóði svartr;Fáfnis hjartalætr hann á funa brenna.Spakr þætti mérhringbrjótr,ef hann et sjalfr nyti."
English translation: own translation.
Þar liggr Reginræðr of sik,vill tæla þanner hann treystir;berr af reiðirangan hug,vill hann hefna bróður síns.
English translation: own translation.
Skammr er lífi,ef hann vill latalíf at þeim bróður bana;ráð þat taka,er þér er boðit:hogg af höfuð Regins.
English translation: own translation.
Gamall jötunnþykki mér Regin vera,vill hann við vél taka;berr í brjóstibitran hug,þrýtr eitr af tungu hans.
English translation: own translation.
Höfuð hogg af,hringum njóttu,gullinu er á Gnitaheiði;vakna munt þúá vegi miklum,ef þú ert horskr ok hugumstórr.
English translation: own translation.
Þar sé eká Hindarfjallifljóð hvátt liggja,ok um þærlogar brunnar;þessa er þér mesta þörf.
English translation: own translation.
Ríðr gramrá Granaþar er Gjúka vegar,þar mun á þing faraþjóðkonungr;dóttir hans gefr þér þá.
English translation: own translation.
Þar mun Grímhildrgefa þér drekk,er þú munar glöggr at sjá;gleymisk þérganga sögu,ok kvinna öll mun þiggja.
English translation: own translation.
Brúðr mun þú fáok brúðfé þiggja,Guðrúnar kynstigi;þér mun gefastgóð kona,er þú kannt at þiggja.
English translation: own translation.
Mundu Gjúkungrganga at þingiok mæla saman orð;þú munt verðaat vaxta karl,ef þú fylgir okkrum ráðum.
English translation: own translation.
Við ulfr þanner þú við skóg sér,varask þú vel, Sigurðr;þar er Gunnarrgengr með dólg,bitr á þik bít hans.
English translation: own translation.
Ráð þú, Sigurðr,þínum sjálfr,ok hlýð at okkrum ráðum;mundu þér þatþegar þú ert gamall,er við þá er unnit.
English translation: own translation.
Þar liggja gullá Gnitaheiðiok rauðar baug;eitt er þar hjálmrok brynjaer Fáfnir fór með.
English translation: own translation.
Ríð, Sigurðr,þar er rauðr hringr liggrá Hindarfjalli;þar sitr spakrá sverðs eggjumsá er þú skalt friðla.
English translation: own translation.
Ríðr gramrá Granaá gulli fáðan veg;þar mun hann finnafljóð hugstórter glæmr gulli.
English translation: own translation.
Sigurðr reiðsíðan á Gnitaheiðiok fann þar gull mikit;hann tók þar hjálmok brynjuer Fáfnir hafði átt.
English translation: own translation.
Hann fann orminndauðan liggjaok Regin hjá honum;þá mælti hann:"Hér liggja báðir,þeir er mik undu."
English translation: own translation.
Hljóp hann þá á Granaok reið at Fáfnis bæli;hann fann þar gull mikitok lade á bak Grana;reið hann þá suðrtil Gjúka.
English translation: own translation.
Hann sá loga mikinná fjalli ok ljóma af honum;hann reið at ljómanumok sá þar skipóok skjöld fagranok konu í brynju.
English translation: own translation.
Hann tók sverðok skár brynjuna;hon vaknaði þáok settist uppok sá Sigurðok mælti:"Hverr klauf brynju mína?"
English translation: own translation.
Sigurðr mælti:"Sigurðr heitir,sonr Sigmundar,er þér klauf brynju."Hon mælti:"Lengi svaf ekok lengi var ek í svefni;langir erulífs mínna mein,hverr knátti mik vekja?"
English translation: own translation.
Key concepts
- Fáfnir , the dragon Sigurðr slays; in death a wisdom-figure who warns of the gold's curse
- ægishjálmr , the terror-helm Fáfnir wore; one of the dragon-hoard's most powerful objects
- nornir , the fate-goddesses Fáfnir discusses with Sigurðr in the wisdom dialogue
- Brynhildr , the sleeping valkyrie on Hindarfjall to whom the birds direct Sigurðr
- Gramr , the sword that pierces Fáfnir from below
Interpretive traditions
A What we know
Fáfnismál is preserved in Codex Regius and follows directly after Reginsmál. The poem is a wisdom dialogue in ljóðaháttr, the same verse form as Vafþrúðnismál and Grímnismál.
The dragon-slaying in the pit is firmly anchored in the Norse tradition and depicted on the Ramsund carving (ca. 1030) and the Hylestad stave church portal.
The birds' (ígður) role as advisors after the dragon-blood tasting appears in Völsunga saga and Þiðreks saga, confirming the motif was well known.
The transition to Sigrdrífumál occurs without a clear boundary in the manuscript; the title division is modern.
B What we think we know
Fáfnir's cosmological wisdom (stanzas 11-16) has similarities with Vafþrúðnismál and Grímnismál. Whether these stanzas are original or borrowed from the wisdom poetry tradition is debated.
The false name Sigurðr gives (varying between manuscripts) may reflect an older taboo belief concerning naming before dying enemies.
The number of birds and their identity vary across sources; the Codex Regius version has more bird-stanzas than Völsunga saga's retelling.
C What we do not know
The exact boundary between Fáfnismál and Sigrdrífumál in Codex Regius is disputed; where one poem ends and the other begins depends on editorial decisions.
Whether the dragon-blood motif (understanding animal speech through tasting blood) has a common Indo-European root or is a Norse innovation cannot be determined with current evidence.
Sources and further reading
Primary sources
- Neckel, Gustav, och Hans Kuhn. 1983. Edda: Die Lieder des Codex Regius nebst verwandten Denkmälern. 5. uppl. Heidelberg: Winter.
Translations
- Bellows, Henry Adams (trans.). 1923. The Poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. (PD)
- Larrington, Carolyne (trans.). 2014. The Poetic Edda. Rev. ed. Oxford: Oxford University Press.
Scholarly works
- Lindow, John. 2001. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford: Oxford University Press.
- Simek, Rudolf. 1993. Dictionary of Northern Mythology. Translated by Angela Hall. Cambridge: D. S. Brewer.
- de Vries, Jan. 1956–1957. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 vols. Berlin: de Gruyter.
- Turville-Petre, E. O. G. 1964. Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia. London: Weidenfeld and Nicolson.
English translation: own translation.