Guðrúnarkviða ǫnnur
The Second Lay of Guðrún
Det andra Gudrúnkvädet
44 stanzas
Summary
A
Guðrúnarkviða II is a retrospective monologue in which Guðrún tells her life to King Þjóðrekr. She recalls her happiness with Sigurðr, the bride-quarrel with Brynhildr, Sigurðr's murder, and her grief.
Grímhildr gives Guðrún a forgetting-drink and marries her off to Atli against her will. Guðrún describes the journey to Atli's court and her unhappy marriage.
Atli lures Gunnarr and Högni to his court and kills them. Gunnarr plays the harp with his toes in the serpent-pit. Högni's heart is cut out.
Guðrún's vengeance is terrible: she kills her own sons by Atli, serves him their blood as mead and their flesh as food, then reveals what he has eaten. She kills Atli in his bed and burns the hall.
The story
Þar sat GuðrúnGjúka dóttir,hon tregr sínumtrega konungs;þótti henniþat upp veraaf sárum sorgumSigurðar mál.
English translation: own translation.
Mun ek þér, Þjóðrekr,þat mæla,lífs at líðnumleiðask mín;Ek átta bræðrat Búðlungum,var ek systirsöxum þeira.
English translation: own translation.
Ek sofnaðaá armi Sigurðar,áðr ek vaknaðaaf vilja mínum;nú þykkjumk svásem hjörr legiþrumr ok þéttrþvert í hjarta.
English translation: own translation.
Sigurðr sóttiGjúka konungs,reið hann þarraðar til þings;Gunnarr ok Högnigengr móti honum,sá er allra mannamæztr í heimi.
English translation: own translation.
Gaf mér Grímhildrgljúfrs drykk,köldum, er ek kvíðakkera sorgum;var þat of blandinnaf bjóri ok víni,þar váru kynnikonungs megin.
English translation: own translation.
Þar var af jörðuok af úpheim,þar var af hafihöfuð Svans blóð,þar var á arnarlegg at skera,dökkvar dreyrardauðra fiska.
English translation: own translation.
Þar var of blandinnblóð af heiðan,þar var grasleykrgeymir at bregða,þar var þyrnirþurrr ok köldr,lífs ok dauðalyktar megin.
English translation: own translation.
Gleymðak þarGjúka brœðrum,Þjóðrekr konungiþóttumk heima;þrír váru syniSigurðar at vinna,þrír váru dœtrDögling ynni.
English translation: own translation.
Síðan sá ekat sefa líðahjálm Gunnarheiman at fara;Högni fórór húsum sínum,brœðr mínirbáðir saman.
English translation: own translation.
Fundu þeir mérfirða vanr,fundu þeir mérAtla konungi;gáfu þeir mérgull at gráta,vildu þeir mérvárar til þess.
English translation: own translation.
Þekkjask þatþegar kvinna,er sér leggr maðrlífs í henni;þat veit GuðrúnGjúka dóttir,hvat henni gekkgegnum hjarta.
English translation: own translation.
Þóttumk ek þatþjóða mæztr,fyr mér lægiljóss Sigurðr;nú þykki mérsem niðr legiein af öllumauðnar minna.
English translation: own translation.
Áðr en ek kveðjakonung hvern,mætti ek af sorgumseggja mestan,nú em ek þar kominkynni at horfa,at ek á Atlaeiga skalk.
English translation: own translation.
Kvað Grímhildrkynni at fara,mál mín at mælamóður míns bræðr;hún bað mik þiggjaþaðan fé,bað mik þiggjaskþar til bœjar.
English translation: own translation.
Ek var þar at þingiþjóðkonunga,þar sá ek liðslítt manna minn;svá gerðusk vísarviðr þessir,Atli konungrarmi tók mik.
English translation: own translation.
Réðumk eigiat ráðum þessim,þvíat mér ráðit varat ráðum öðrum;þá var mér boritbjartr fyr nótt,jafnt at lítaljós ok myrkr.
English translation: own translation.
Þá mun ek þessþágu njóta,sem ek hefiheðan at fara;sáðak ek þatsólar ljómií fögrum heimifyr okkarn son.
English translation: own translation.
Sá ek þar húsarAtla konungi,borg ok breiðarbrautar stígar;þar var af gulligöfugr salr,þar váru af silfrisöxum þeira.
English translation: own translation.
Lét ek þar Atlaaldri sínanjóta þess erniðjar unnu;lét ek hann þatlíða allt,hvat er hann vildivel at þessu.
English translation: own translation.
Sá ek þá dreyrardauðra bræðra,fara til Frakklandsfémundum þeim;en mér lítt þóttilífs í þessum,þó er mér sváfusonr til sævar.
English translation: own translation.
Svá hafða ek þolatþungra hluta,sem hrafn þolirhlíðar tindar,þar er hann sitrvið snjóinn kaldan,ok bíðr þarbráðar sinnar.
English translation: own translation.
Þá sendi Atliút sendimann,at spyrja ef Gunnarrgull vildi selja;kvað hann þar gångaGjúka niðjumþar sem þeir gengitgeima völlum.
English translation: own translation.
Þá kveðr þat Gunnarr,gramr Niflunga:'Hvat munuð Niflungarnú ráða?'Huginn kvaddi þatá hám meiði,á þeim gullsetuganga þeir skyldi.
English translation: own translation.
Réð þat Gunnarrok Hǫgni þá,ríða til Atlaat reiðaðisk;gerðu þeir afgull at skjótaniðr í Rínáðr þeir fœri.
English translation: own translation.
Nú riðu þeirnorðr í fjǫll,en mér gefinngrátr at ofugt;þá er konungarAtla vísaðu,þá varð oss báðumbitr skilnaðr.
English translation: own translation.
Þá mælti Gunnarrgullhrings deilir:'Far þú, Guðrún,friðliga heim;mun ek sem ek máminnask á þik,þars er þú sértsæl við Atla.'
English translation: own translation.
Síðan lét Atlisinn her ríða,en Gunnarr varí naðragörðum;þar lék hann harpuhárri rödd,svipuðu naðrarNíflungr at þat.
English translation: own translation.
Þá var ek at líkumlíknar munuð,þat er ek sá Gunnarhjarta blœða;let ek þó naðranjósna þar,svá at honumslœgr gat varnat.
English translation: own translation.
Tók Hǫgnihjarta skáru þeir,blóðugt ór brjóstibræðr mínum;gáfu þeir ossgeirans fœra,ok sváfu þeirsíðan aldri.
English translation: own translation.
Hugðak þá, Atli,hvat þú skyldirlífa við Guðrúnulengr at njóta;munat þér af mínumminjum gæfa,þó er hann þóttiþingat líkr.
English translation: own translation.
Minnisk þú, Atli,hverr við þik deildi,er þú mæltirmargar eiðarvið Guðrúnuat Grana reiðum,ok við sólskinat suðrberg gullins.
English translation: own translation.
Nú er þat komitsem koma skyldi;drap ek þína sonodýrra þinna,dreif þeira blóðdrykkjar í mjöð,gaf ek þér at drekkadreyra barna.
English translation: own translation.
Hvíldr ek þar síðanhjá honum einni;gaf ek honum holdhrœra þeira,mataðak konunginnmeð kylfunumsona þinna,seggr, til þinga.
English translation: own translation.
Þá kvazk Atlieigi vitahvat þar veiztuvel at þessu;þótti honum þatþinga mælt,er hann drakk þardreyra sona.
English translation: own translation.
Sagðak þér þá,seggr, at þú draktblóð þinna sonablandið mjöðinn;kvað þú þat þáþinga mælt vera,þá er þú draktdreyra þeira.
English translation: own translation.
Þá mælti Atli,ámælis fullr:'Hart ertu, Guðrún,hugum sterkri,er þú dreyra sonadrukkit hefr mér;stríðask þú kanntstorum hlutum.'
English translation: own translation.
Hvat mun þér, Guðrún,gott at þessu,er þú dreyra sonadruckt hefr mér?Mun ek þik lítalíknar munuð,þar er ek sitsorgfullr jafnan.'
English translation: own translation.
Kvað þat GuðrúnGjúka dóttir:'Þat mun þér, Atli,ámælt verða,þó at ek níunótt sofa,við Guðrúnugerða eiða.'
English translation: own translation.
Dreif þá Guðrúnof dag síðan,tók sverd í hǫnd,geirr inn skarpi;veitti hon þávígs at Atlafell hann í blóðá beðjum þar.
English translation: own translation.
Þá laust hon eldinní lǫngum sal,vakti hon vörðuþær er þar váru;gaf hon þá húskarlarhundum at bíta,brann þar innibuðlungr gamli.
English translation: own translation.
Þar var Guðrúngrátandi sett,þá er hon gengit hafðiof góðan dag;harðr var hugr hennará hilmi þá,þó mundu hon eftirmín trauð gånga.
English translation: own translation.
Sagðak þér þá,segðr Þjóðrekr,mínar sorgir,þær er mér setjask;hvat ek heyra hafðakhennar grát eina,þó at hennar hjartaharðt við mér þœtti.
English translation: own translation.
Þvílíkr munþeira níðingr vera,sás Guðrúnugrams einnar gengr;skyldir eigiskjaldmeyjar líkrvera við hanavel at þessu.
English translation: own translation.
Key concepts
- Guðrún , the grieving and avenging central figure; her monologue spans the entire Sigurðr-Atli cycle
- Atli , Guðrún's second husband whose greed for the Gjúkung gold drives the catastrophe
- Gjúkungar , Gunnarr and Högni whose deaths in the serpent-pit and by heart-cutting rank among the Edda's most famous scenes
Interpretive traditions
A What we know
Guðrúnarkviða II is preserved in Codex Regius. The poem's retrospective monologue form makes it a summary of the entire Sigurðr-Atli cycle seen through Guðrún's eyes.
Gunnarr's harp-playing in the serpent-pit is one of the most iconic motifs in Norse tradition and is depicted in Viking Age art.
The forgetting-drink (stanzas 7-8) with its detailed ingredient catalogue (runes, ale-wort, sacrificial blood) has parallels in Celtic and Germanic sorcery tradition.
B What we think we know
The poem's dating and relationship to Atlakviða and Atlamál is debated. Some scholars view it as a late compilation, others as an independent early tradition.
Whether Guðrún's child-murder and cannibalism vengeance reflects an older mythic tradition or is a poetic intensification of the revenge motif is debated.
C What we do not know
Þjóðrekr's identity in the poem, whether he represents the historical Theoderic the Great or an independent saga figure, cannot be determined with current evidence.
Sources and further reading
Primary sources
- Neckel, Gustav, och Hans Kuhn. 1983. Edda: Die Lieder des Codex Regius nebst verwandten Denkmälern. 5. uppl. Heidelberg: Winter.
Translations
- Bellows, Henry Adams (trans.). 1923. The Poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. (PD)
- Larrington, Carolyne (trans.). 2014. The Poetic Edda. Rev. ed. Oxford: Oxford University Press.
Scholarly works
- Lindow, John. 2001. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford: Oxford University Press.
- Simek, Rudolf. 1993. Dictionary of Northern Mythology. Translated by Angela Hall. Cambridge: D. S. Brewer.
- de Vries, Jan. 1956–1957. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 vols. Berlin: de Gruyter.
- Turville-Petre, E. O. G. 1964. Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia. London: Weidenfeld and Nicolson.
- Clunies Ross, Margaret. 1994–1998. Prolonged Echoes: Old Norse Myths in Medieval Northern Society, vols. I–II. Odense: Odense University Press.
English translation: own translation.