Helgakviða Hundingsbana I
The First Lay of Helgi Hundingsbani
Det första kvädet om Helge Hundingsbane
56 stanzas
Summary
A
Helgakviða Hundingsbana I tells of Helgi, son of Sigmundr Völsung. At his birth the norns come and spin his fate: he shall be the greatest of kings. Helgi grows quickly and kills King Hundingr early, earning his byname 'Hundingsbani'.
During his campaigns Helgi encounters the valkyrie Sigrún, daughter of King Högni. She reveals she is betrothed against her will to Höðbroddr, son of King Granmarr, and asks Helgi for aid. Helgi assembles a fleet and his finest warriors.
The fleet sails through a violent storm. Sigrún appears as a valkyrie above the ships and calms the sea. At Frekasteinn the decisive battle is fought. Höðbroddr falls and Helgi triumphs. The poem ends with the union of Helgi and Sigrún.
The poem is distinguished by the norn-scene at birth, the dramatic storm passage at sea, and the love-motif between hero and valkyrie, a theme that becomes central to the entire Helgi cycle.
The story
Nótt varð at nýjum,nornar kvámo,þær er aldarörlög skópo;þær báðo þannþjóðan verðamæztan munuðok manna bezt.
English translation: own translation.
Þær skópo þessþjóðkonungs lífok Helga nafnheiðum seldo;þær svinno mjök,snærist síðansvásligasunnanvegar.
English translation: own translation.
Þær festu þarfolginn þráttá Ránheimumum röðuls sal;þær gáfo gnógargulli fengnarvetti vísavestan fjarðar.
English translation: own translation.
Sigrún var þarein norn þeira,sú er áttiAlf-heit;hón greip til hjálmshilmis ráðnar,Sigrlinn þóttiat svá vera.
English translation: own translation.
Einn var Sigmundrá ískaldanætr einarí niðmyrku;fantu þá drengjardrengi Helgaá hjálmi hersisat hamri ganga.
English translation: own translation.
Helgi nam þáHundingsbani,ok Hunding sonhjörvi rjóða;Alf ok Eyólf,Hjörvarð ok Hávarð,í þreki þáþjóðkonungs bur.
English translation: own translation.
Mér inn máttkimunr of líðrat Ráðseyjar-sundi fyr suðan;þar sitr Gandálfá grjótfjöllum,sá er mér bjóbatna veiti.
English translation: own translation.
Þá kvað Helgiinn hugumstóri,konungr ungikynna skyldi:'Hvat hofuð berr þú,heiðis kona,at ek vinnaorð til mín?'
English translation: own translation.
Fjörr es allt þatflotna ræðrvið fjandmæliFreys ok Friggjar;þú skalt enn fáfyr þat gjöld,ef þú statt mérstafna næst.
English translation: own translation.
Hlæja þat skyldiheiðar Nornarat víga blótivandraðar niðjar;þær bauðu lífá línborð sér,er menn genguí meginhelgu.
English translation: own translation.
Þá var Helgihregg-vitaðr,skjöldungr ungrat skóga rökum;þá var sigr gefinnSigmundar syni,enn Hundingr fellat hildar leiki.
English translation: own translation.
Þá kom Sigrún,sverðar glóðar,um fold faritfornar gögnum;valkyrja reiðof við geysar,lindi blíðumlogi þverra.
English translation: own translation.
Þeir váru hávarhjálmar lýsir,ór heimi komnarhjördís meyjar;þær sátu á bakiblakkar stóðar,skjaldar bjartirskáru ljóman.
English translation: own translation.
Þá mælti HelgiHjörvarðs sonr,ok Hákon konungrhugði at hendi:'Hverr ríðr her sváhjálmar lýsir,meyjar gervarat malmþingi?'
English translation: own translation.
Sigrún mælti:'Sætt þú Hundingsbani,þann er fyr mérflotna ræðr;hefr hann vígvið víðar þjóð,enn þjóðar gramrþrútinn reiðr.'
English translation: own translation.
Sigrún mælti:'Höðbroddr mikhefi at kvánfangiþótt ek þat þolaþjóðkonungs burr;hitt er mér kærrakonungr þinnat ek lauk of þikljóma hjálm.'
English translation: own translation.
Fyr austan hafAlf vegit hefr,Hundingr hollrvið hilmi sat;þat hafði þjóðkonungrþverliga tekit,es Hundingsbanihlaut á konungi.
English translation: own translation.
Helgi mælti:'Hverr mun vegavíðar lýðarHögna mær,ef ek hitt fær?Brúðr sál þínberr þú mér,þá er sundr faraseggir rauðir.'
English translation: own translation.
Sigrún mælti:'Friðr mun Þórrþat fremia ok guðir,er Höðbroddr þykirhéðan fara;þó mun hann þigþjóðkonungrhér á heiðumhjálm gefa.'
English translation: own translation.
Þá mælti HelgiHundingsbani:'Sitr á Svávasunnanvegar,mær á miðjuMunarvági,sú er mér segirsvásliga.'
English translation: own translation.
Sér þú þar fyr austanari ok úlfar,á nornagögnumnes ok hólma?Þar munu komakonungs megir,þar es Hundingr fellþjóðar vísa.
English translation: own translation.
Þat es, Sigmundar son,svá er mér lízt,at vegr víðrvið víkja ganga;hefr þú orðitat öðlingummeðan landrekarliggja undir.
English translation: own translation.
Þá sendi Helgihjálmar beiðirørendi röskumrekum víða:skiptu seggirá sandi Brandey,báðu þar tilberja manna.
English translation: own translation.
Þeir váru margirmegindjarfir,er þeir réðu tilreynanda hildrar;konungr hafðikynstórra mannahundruð þrjúat hildar þingi.
English translation: own translation.
Konungr mæltikynna skyldi,er á sæ sigldiSigarsvöllum:'Hvat segir mérseggr inn gamli,hvern er at bíðabannsvörðr rögnar?'
English translation: own translation.
Gunnar mæltigumnar þikkvast,þann er knörr stýrðirá kaf djúpum:'Skiptu menná Sigarssvöllum,við hundruð tvauhraustra guma.'
English translation: own translation.
Helgi mælti:'Höfum vér sigr,þótt sigr verðiat Sigarssvöllum;ráð er oss at reisarak fyr borð,at þjóðkonungsþorp líðr.'
English translation: own translation.
Þá váru knörrarknáliga þundnar,skip við skipisett at lauki;Helgi mæltivið hólma fúss,er herr komá hafstöng niðr.
English translation: own translation.
Fyr austan Grándanaesgingu menn fram,þeir er á knörrumkunnir váru;Helgi bad hannhjálm bera,en Sinfjötlisenn at leita.
English translation: own translation.
Sinfjötli mælti,sunnanvegar,við mann inn illamæðra son:'Hugðir þú þatHundingsbani,at ek þínþurfa skyldi?'
English translation: own translation.
Gramr mælti:'Skaltú þat gjalda,þótt gangir tilgoðs ins mikla,at þú urðiróvaskr maðr,er þú flýðirfyr folkvígi.'
English translation: own translation.
Helgi mælti:'Betr þykki mérat þegja enn mælaníð ef sjá má;hvárr er þérhróðugr þat,Sigrún er mínSváfnis dóttir.'
English translation: own translation.
Gekk þá hárá heiðar þokar,þar er konungr satá kaf djúpum;þá kvamt til handarhilmi stórumhraustr ok hugaðrhann er hyggi skyldi.
English translation: own translation.
Rann þar hár geðrof heiðar svörtu,þar er skip lágoá sjóvar botni;hvess ok hræstrarhrann á borð,ok stóð hvert skipá stöfnum upp.
English translation: own translation.
Fyr Gnipalundigerðisk þrungit,miklir stórmrá miklum knörrum;þá mælti Helgiþegnar hans létuhvárki ræðaskof rögn viðri.
English translation: own translation.
Sigrún sá þáyfir sjó faravalkyrjur ríðará valbjörnum;gripu þær þáá gervum skipumok hlutu eigihlunnar fara.
English translation: own translation.
Þá kváðu þærok þetta mæltumeyjar ríðarmeira drjúgt:'Hvat ér yðvarterindi her?Hvat sér þú þatsjóns af borð?'
English translation: own translation.
Sigrún mælti:'Helgi ek vilhér þiggja skjöld,þótt vér sæimsvást vinir;ek hefi fyr Helgahönd boðit,skaltu gefa mérslíkt gjöld.'
English translation: own translation.
Helgi mælti:'Þat mun ver gangaþótt vit gagngimat geirþingi;mér þykki atþjóðan ungirauðr remirœkr fyr borð.'
English translation: own translation.
Við Frekasteinfóru til bardaga,Helgi inn hugumstóriok Höðbroddr þar;þar fell Gramrfrá geirþingi,ok Hreinn ok Hjörrhvárr at öðrum.
English translation: own translation.
Helgi þá stóðhárr yfir höfðum,sendi árat orrosta;þá fell Dagrok Dagr's menn,hvárr hjálmr blóðrauðrá herðar fell.
English translation: own translation.
Œrðisk þar herrok hjörvar gnýr,fjöll ok fljótof fami lágo;lék þá Helgiljós í skjöldur,glóðar genguskat geirþingi.
English translation: own translation.
Þá mælti Dagrdeyðisk vísa,víga maðrvið vígis þing:'Höðbroddr hérhjörr ber á sér,svart es lífá sunnum knörr.'
English translation: own translation.
Þá mælti Helgi:'Hér mun komahilmis megirá heiðvöllum;þar mun Höðbroddrhér hjörr þola,ef hann fær eigifrið af oss.'
English translation: own translation.
Þá mælti Höðbroddr,hyggja skyldi,hilmis megirat hilmi stórum:'Hví rennr þú sváráðgjafi minn,þá er hér beraskhjörvar þingat?'
English translation: own translation.
Hlif né höfuðhilmi þykkigeymt af granda,at geira þingum;þar þyrptisk herrat hjörva sté,ok Helgi knúðiská hilmis hendr.
English translation: own translation.
Þar fell Höðbroddrok hvers konungsmenn á molduá margan veg;þat varð auðitöðlingum sínumat Helgi réðat hilmi sögu.
English translation: own translation.
Þá mælti Helgihinns hugumstórisvá at sumir heyrðuat sælu gerðisk:'Höfum sigr fengitá sverðfimi,ok Frekasteinfarit af oss.'
English translation: own translation.
Hvarr sá hjörrer Helgi barlíf ok landaf lýðum tók;skyldi þat satt veraer Sigrún kvað,at Hundingsbanihún af goðum.
English translation: own translation.
Þá reið Sigrúnof sævar þokartil þess er hún fannfriðreka sinn;þá kvað hún þessakveðju við hann:'Helgi, þú lifir,hilmir, heill.'
English translation: own translation.
Helgi mælti:'Heil sé þú,hjálmvitr fögr,ok þér heill gefihimins rögn;þú skalt ok lífalíf af mér,þér es auðitat eiga mik.'
English translation: own translation.
Veit ek þatat þau fara saman,Helgi ok Sigrúná heiðum völlum;hún er á hanshöndum fallin,ok hann hefr hanaat hjartarót.
English translation: own translation.
Þau fóru þáá fjall saman,Helgi ok Sigrúnhilmir stórr;hón bauð honumat bíða sín,ok hann þóttiat þat vera.
English translation: own translation.
Sól var at setrer Sigrún sáþar er hún komtil Sefafjallar;þá kvað hún þessakveðju at Helga:'Nú mun veranótt of þessa.'
English translation: own translation.
Þá mælti Helgihilmir ungi,konungr kynstórrkveðja skyldi:'Sigrún, þú ertsólar ljós,glaðr gramrat geira þingi.'
English translation: own translation.
Key concepts
- nornir , the fate-goddesses who spin Helgi's destiny at birth (stanzas 2-4)
- valkyrja , Sigrún appears as a valkyrie and protects Helgi's fleet through the storm
- Völsungar , Helgi belongs to the Völsung dynasty through his father Sigmundr
- fornyrðislag , the poem's narrative metre
Interpretive traditions
A What we know
Helgakviða Hundingsbana I is preserved in Codex Regius. It is the first of two Helgi Hundingsbani lays, with a third Helgi lay (Helgakviða Hjörvarðssonar) between them.
The poem's connection to the Völsung cycle through Sigmundr is textually established and confirmed by parallels in Völsunga saga.
The norn-scene at Helgi's birth (stanzas 2-4) is one of the most detailed depictions of the norns' fate-spinning in Eddic poetry.
The motif of the valkyrie who loves the hero and protects him in battle is consistent across all three Helgi poems.
B What we think we know
The dating of the poem is uncertain. The style has features of the more ornate skaldic tradition, leading some scholars to suggest a relatively late composition (11th-12th century).
Whether Sigrún and the other Helgi poems reflect an older valkyrie cult or a younger literary development of the valkyrie motif is debated.
The relationship between the three Helgi poems and their mutual chronology is discussed. The heroes' 'rebirth' suggests a cycle, yet whether the poems were intentionally composed as one is unclear.
C What we do not know
The historical kernel behind Helgi Hundingsbani, whether the figure is based on a historical king or is entirely mythical, cannot be determined with current source material.
Whether the storm scene (stanzas 29-31) reflects a ritual narrative linked to seafaring or is a purely poetic composition remains unknown.
Sources and further reading
Primary sources
- Neckel, Gustav, och Hans Kuhn. 1983. Edda: Die Lieder des Codex Regius nebst verwandten Denkmälern. 5. uppl. Heidelberg: Winter.
Translations
- Bellows, Henry Adams (trans.). 1923. The Poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. (PD)
- Larrington, Carolyne (trans.). 2014. The Poetic Edda. Rev. ed. Oxford: Oxford University Press.
Scholarly works
- Lindow, John. 2001. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford: Oxford University Press.
- Simek, Rudolf. 1993. Dictionary of Northern Mythology. Translated by Angela Hall. Cambridge: D. S. Brewer.
- de Vries, Jan. 1956–1957. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 vols. Berlin: de Gruyter.
- Turville-Petre, E. O. G. 1964. Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia. London: Weidenfeld and Nicolson.
- Clunies Ross, Margaret. 1994–1998. Prolonged Echoes: Old Norse Myths in Medieval Northern Society, vols. I–II. Odense: Odense University Press.
- McKinnell, John. 2014. Essays on Eddic Poetry. Ed. Donata Kick and John D. Shafer. Toronto: University of Toronto Press.
English translation: own translation.