Oddrúnargrátr
Oddrún's Lament
Oddríns klagan
34 stanzas
Summary
A
Oddrúnargrátr is an elegiac monologue by Oddrún, Atli's sister. She comes to help Borgný through a difficult childbirth. After the birth, Oddrún tells her own story.
She loved Gunnarr, her brother's enemy. They met in secret. Atli discovered the affair and cast Gunnarr into the serpent-pit. Oddrún tried to save him.
She heard Gunnarr's harp-playing from the pit. A serpent, sent by Atli's mother, killed Gunnarr before Oddrún could reach him. The poem is one of the most personal and elegiac in the Edda.
The story
Borgný hét súer þar þurfti hjálpar,vinkona Oddrúnar;Vilmundr hétsá er hana hafðiat sinni kvánof sæingjar hlé,nema mér segir.
English translation: own translation.
Hon sat at kválukona ins ríka,þat varð at sönnuþjóð at segja,svá at þær genguþingmannlegarmeð öllu liðsafnium heimilit.
English translation: own translation.
Reið hon þáof rastar slóðirtil þess er leitá há lopt;setti niðr Oddrúnok þjóðvitnis sonvið göngu liðsok gyðjufars.
English translation: own translation.
Inn gekk þáOddrún in frœknaok settisk niðrá bekk sofa;þar lét honaf líðr vel farinnaf svefni vaknarsystir Atla.
English translation: own translation.
Gól þá Oddrún,gól galdra stórafyrir Borgný konabjarga lífs;lifðu þarleikr ok lífmær ok mögraf morðsorgar.
English translation: own translation.
Þá mælti Borgný,bráðlunguð kona:'Munu þat aldriaftr gjaldaþau er þú hefirþér at hjálpi gefit,svá sem hefr Geirmundgóðum þér.'
English translation: own translation.
Þá mælti Oddrún,Atla systir:'Hví spurðir þúeigi at þessum hlut?Ek man þérþessa þjónar gjaldasvá sem mérat mörgu skyldi.'
English translation: own translation.
Settusk þærok sögðusk til,þær in hugfullduharm at segja:'Minnk þér, Borgný,hvat mér bœtisk,er þú sat sorgfullá sæingjar blœti?'
English translation: own translation.
Fóstr minn varFáfnis systir,hon hét Brynhildr,born til vígs;Atli kvaðat æva skyldikonungr finnakona at vígi.
English translation: own translation.
Réð þat Atli,ríkr af móðr,at hann minnmyndi aldrihitta Gunnarné heilsa þeim,þótt mér myndimyrkr at þykkja.
English translation: own translation.
En þeir Gunnarrgoðum líkirfundu mikat fornum leik,seldu mérat sæingjar blœtigull ok góðargjafar margar.
English translation: own translation.
Hét hann mérat hitta skylduleyndum vegiLyngva borg;vark þar sjausumur samanok hann méreitt sinni kvaddi.
English translation: own translation.
Þá frétt Atliat vér fundum,sendi hann þásér til fylgðarVingi enn svinniseggr inn hvati,hann er mérat meini varð.
English translation: own translation.
Sat hann hjáSaxa konungi,drakk þar mjoðaf miðri nótt;gaf hann þeimgullin stafaren Gunnarrgorðisk at fara.
English translation: own translation.
Vildu þeir hannaf vígi fá,nam hann þánornir kveðja,fann hann þarfœðing dísirsettar á stólaof sæingjar hlé.
English translation: own translation.
Þá mælti Guðrún,Gjúka dóttir:'Hvat er yðr mannamálsefni at?Hví erut svá fúsirá ferð at fara,Gunnarr minnok Gjúka synir?'
English translation: own translation.
Þá svaraði Gunnarr,gumna dróttinn:'Viljum vér faraat vitja Atla;hann bauð ossat bœ sér,gullstafigorðr at fara.'
English translation: own translation.
Þá mælti Guðrún,Gjúka dóttir:'Þykki mér þatþína sök veraat þú ferrat finna Atla;ok mun þámikit vel mega.'
English translation: own translation.
Fóru þeir Gunnarrgumnar flestirtil Atla búðarbráðum stígi;fundu þarfáar glæðirok gátugeysia margt.
English translation: own translation.
Váru þeirof vápn teknir,bindit þarBurgunda konungr;þar let Atlienn inn ríkifylgja Gunnarat fjörtum stafi.
English translation: own translation.
En inn horskiHunna dróttinnlét þar Gunnaganga til rekkja;harpan tókinn hugfullr konungrok lék viðá leggjarfœti.
English translation: own translation.
Svá nam Gunnarrgígjum sláat jarlar grétu,jarar né þyrftu,ey fann hann strengistáls ens hvassaharðliga fœtrat hörpu slá.
English translation: own translation.
Þá mælti Atlamódur in fróða:'Gakk þú upp, Grimhildr,góðvina Gunnar;sestu þúat serpent hlé,bít þú Gunnabráðfengum tannum.'
English translation: own translation.
Hon fló at Gunnigífr in gamla,beit hann at hjartaharðan tannum;þar lét lífinn liótr ormrGunnar enn horskigumna dróttinn.
English translation: own translation.
Hlakkaði þáHunna dróttinnok hugnaðiskat harmi mínum;lifðu nú systirsem ek vildi,sá er þú ertAtla systir.
English translation: own translation.
Hlæja þá Gunnargeysa margten honum þóttiþat þó lítt:'Gjörðu þatgeysa margt,sem ek þikþó lítt vildi.'
English translation: own translation.
Muna ek þérþessa þjónar gjalda,er þú líttléztu mér ljúfa;gaf ek þérgullin stafaren þú mérgnógar þjónar.'
English translation: own translation.
Þat mun ek þérþínum mæla,þótt þú þatþiggja skyldir:sák þína systursáran hugi,er hon grétat Gunnar dauðum.
English translation: own translation.
Svá skyldi Atlialdri njótalands né líðsné lífs ok fjár,er hann bræðrþína barnat hafðiok þik sváþrungit hafði.
English translation: own translation.
Ráðtu þúRindar dóttirsvá at þú verðirrík ok fróð;man ek þérá mína dagalengst at þykkjalítt of þrungit.
English translation: own translation.
Þat es sagtat sér kvámuat dísir þærdísablóti,þær er mérsœmdar skyldurbiðja mikat blótum fara.
English translation: own translation.
Þat mætti ek þérþenna dag segja,hvat mér varðat vígi þessum;minn es sá harmrer Gunnarr er dauðr,en þú lifirat líkni mér.
English translation: own translation.
Þetta eruþær illur tíðindier Oddrún kvaðum Atla systur;mun ek þataf minni segjaþvíat ek þatþeygi hef gleymt.
English translation: own translation.
Key concepts
Interpretive traditions
A What we know
Oddrúnargrátr is preserved in Codex Regius.
The poem's frame narrative (childbirth aid) and inner monologue (Oddrún's love story) create a double narrative structure unusual in Eddic poetry.
Gunnarr's harp-playing in the serpent-pit is confirmed by several independent sources (Atlakviða, Völsunga saga, Viking Age pictorial art).
B What we think we know
Oddrún is otherwise unknown in Norse tradition outside this poem. Whether the figure is a poetic creation or reflects a lost saga tradition is debated.
The poem's late dating (probably 12th-13th c.) is supported by its psychological introspection and relatively late linguistic features.
C What we do not know
Whether the birth-charms (stanzas 7-9) reflect actual medieval midwifery practice or are a poetic convention cannot be determined with current evidence.
Sources and further reading
Primary sources
- Neckel, Gustav, och Hans Kuhn. 1983. Edda: Die Lieder des Codex Regius nebst verwandten Denkmälern. 5. uppl. Heidelberg: Winter.
Translations
- Bellows, Henry Adams (trans.). 1923. The Poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. (PD)
- Larrington, Carolyne (trans.). 2014. The Poetic Edda. Rev. ed. Oxford: Oxford University Press.
Scholarly works
- Lindow, John. 2001. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford: Oxford University Press.
- Simek, Rudolf. 1993. Dictionary of Northern Mythology. Translated by Angela Hall. Cambridge: D. S. Brewer.
- de Vries, Jan. 1956–1957. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 vols. Berlin: de Gruyter.
- Turville-Petre, E. O. G. 1964. Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia. London: Weidenfeld and Nicolson.
English translation: own translation.