The Short Lay of Sigurðr

Sigurðr suðr fórat sœkja Gjúka,framr á fólkvegifáðr í gulli;þar var glaðr konungrGjúkungum á þingi,þar lét hann líðalíðum til bekkja.

Þar drakk Sigurðrmeð sonum Gjúkalíði ok lífilongum stundum;þeir fóru samaná fólk at vegaok létu lífof land at sitja.

Grímhildr kunnigaldra at ráða,bauð hon Sigurðibjórinn þar;á þat hugðiskat hon gleyma mundiSigurðr sonum Gjúkasvara skyldi.

Þar var í horninuhrísrunnr mani,eitr ok ærvílok alls blóð saman;rúnar ok rinarRín á grjóti,allar í aspiinnskornar váru.

Nam hann hornit þáok drakk mjaðinn þar,ferr af honumforgörv of þat;minnisk eigimær Brynhildar,gleymir hann göfug orðer hann mælt hafði.

Þrjár náttúrurþórðu at Gjúka,þar kom aftrat fagna Sigurðr;giptusk dœtrdýrar Gjúka,Guðrún varð þágefin Sigurði.

Síðan fóru þeirat sœkja Brynhildi,Gunnarr ok Högniok Gjúka sonr;Sigurðr fór samansvá sem bræðr þeir,eiðar váru þeimallir of svarir.

Sat Brynhildrá borg á fjalli,logar lýstuof land ok sæ;varð á vegivitrari engisá er vill faraok fríða konungs.

Olli þess Gunnarrat ganga vildielda ljómainn at honum;hestr hans treystiskeigi at hlenna,Gota reið eigiGrimr af fjalli.

Þá bað GunnarrGrímhildar sonat hann ríða skyldireiðar logar;Högni svaraðihonum þegar:'Lítið þykki mérliðs þér at veita.'

Þá minnti Gunnarrat þeir mælt höfðuok eiða unnitallir saman;þá gekk Sigurðrí stað Gunnars,tók á líkilíki Gunnars.

Reið hann loganslíkn at kveða,Grana reið hannglaðr í hvelli;eldar sloknaðuaf sókn hans,loga þörfuþegnar vildu.

Þá fann Sigurðrá sæing Brynhildi,sá hvat heithjálmr á höfði,váru brynjurblóð of stökkvanda,sverð lá hjá hennisem hjá syni.

Þá bað Sigurðrbrúðar at njóta,lag hann þarlíðr at sofa;lagðisk sverðsnart í millum þeira,Gramr er hétgullhjöltum svert.

Sat upp Brynhildr,sagði þessi orð:'Hvat er þér manna,mær er mér komit?Sá er Gunnars líkr,er ek sé á bekkjum,eðr er þér annarsafli meiri?'

Sigurðr þagði,svaraði seint,nam hann þá mælamannlig orð:'Gunnarr em ek',sagði gramr hinn dýri,'ok Gjúkasonr,goða konungs son.'

Þá mælti BrynhildrBuðla dóttir:'Vel skaltu Gunnarrgipta þiggja,gef þér ek gjöfef þú vilt þiggja,gull ok landok Gjúka arfar.'

Þrjár váru nætrat þeir sváfu saman,sverð lá snartí millum þeira;þá mælti Sigurðrsannorðr konungr:'Né hef ek atannara konungs konu.'

Fór þá Brynhildrat bræðri sínumok sagði honumsárt um þetta:'Hví réðu þér svá',sagði sú dís dýr,'at selja mérsvikara mann?'

Þat sá Gunnarrat grátr var hennar,sat við hlið hennarsvá sem þat skyldi;minnti hann þáat hann hafði unniteld at ríðaallra manna fyrst.

Þat mælti BrynhildrBuðla dóttir:'Gat ek aldriþess at gjaldaat ek þykkjumskþín kona vera,þar er sá maðrsá er meiri er þér.'

Reið Sigurðr heimok rauðan hjálm,gaf hann Guðrúnugullbaugana þá;Brynhildr varð þábitr at sjá þat,er Guðrún hafðigullbaugana þá.

Þat mælti BrynhildrBuðla dóttir,stóð á tröppu,starfaði reiðr:'Mun Guðrún gangaat glæpa Gjúka,eðr vildi honvíg til sœkja?'

Þat mælti GuðrúnGjúka dóttir:'Hvat er þér Brynhildr,at þú bitrask svá?Ek em öðrumeigi ófegni,eðr er þér meiriaf mínum gæðum?'

Þá gekk BrynhildrBuðla dóttirút at standaá dyrr stofunnar;hón kvað at sérkoma skylduSigurð at vinnasóknir mærar.

Hón sat útiá kveld dags,þá er Sigurðr reiðtil ríkis síns;Brynhildr þagnaði,þrungit var henni,svá at lítt mæltilengr við Gunnar.

Þá mælti Gunnarrkonung góðan:'Hvat hefir þér þungthugðum orðit,eða hverr hefir þérharmar veitt,þú gengr svá fǫlsem fell líki?'

Þá mælti BrynhildrBuðla dóttir,reiðr ok rauðrreið henni hugr:'Láttu mik, Gunnarr,leynt eru mínarsakir þínarsvá sem skyldi.'

Þá mælti Gunnarrgramr enna dýri:'Seg þú mér, Brynhildr,þvíat segja þik mynda,hverr hefir þérharm veitta,Sigurðr eða synirGjúka konungs?'

Þat mælti BrynhildrBuðla dóttir:'Sigurðr vann mik,sverðs á meðal,þó at hann heitit hafiheill at lifna;þess vil ek hefnahvat sem kostar.'

Þá mælti Gunnarrgramr enna dýri:'Gengr þú, Brynhildr,á gall ok reiði;hafa skalt þú Sigurðsakðan at réttu,mun ek þér gjaldagott sem skyldi.'

Þat mælti BrynhildrBuðla dóttir:'Sá er oss dýrrdauðr Sigurðr;þér em ek seinniat standa hjá,ok mun ek faratil frænda minna.'

Þá mælti Gunnarr,gramr enna dýri:'Sit þú, Brynhildr,ok sér þú ráð mín;ek man þér gefagull ok dóma,ef þú ert friðsömfrænda mínum.'

Þat mælti BrynhildrBuðla dóttir:'Ek em ú þigg]andiþíns ens góða;drepr þú, Gunnarr,drengskapr mun þat,eða þoler þúþrælskapr at vera.'

Þá mælti Gunnarrkonung góðan,ok fór at hittaHögna bróður:'Kveðjum vit Sigurðkvikvan lífi,eða drepa vit hanndómi sínum.'

Þat mælti Högni,hugðisk vel at hyggja:'Okkr er at þvíódrengskapr mikill,at við bróðureiðabrotnum berum,ok þá er goð munugjalda okkr.'

Þá mælti Gunnarrgramr enna dýri:'Brynhildr man of farafrá mér braut,ok þat veit ekat ek unna hennilífi meiraen lífi mínu.'

Þá mælti Högni,hugðisk vel at hyggja:'Hlíft skyldir þúhǫfðingjum þínum,ok ek mun aldrivill at þessum,Sigurðr er at okkrseggr inn bezti.'

Þá mælti Gunnarrgramr enna dýri:'Guttormr mun gjarnagera þetta,ungr er hann ok œrr,við eiða bundinn;hann var þeira brœðraþriðja eigi.'

Varg var gefinnok valr sleginnGuttormi at gangagegn Sigurði;heitið þat mundihlífa mǫnnumer eiðar liggjaallir í brjósti.

Þá gekk Guttormrganga at Sigurði,lagði hann hjǫrum hálsinn;en Sigurðr brásverði at Guttormi,svá at tvau stykkitóku gólfinu.

Fló þar blóðum bringu Sigurðar,fekk hann sáraf sverðs eggjum;Sigurðr varð dauðrá dúni norðr,en Guðrún grétyfir Gjúka mǫg.

Grét þá Guðrúnsvá at grátr fló,en hón klófnaðiok knátti vína;þá er sú konakvíðin mjöker hón fann Sigurðfalla dauðan.

Þá mælti Sigurðr,sárr af legu,með ginnungargegn Guðrúnu:'Grátu eigi þú,Guðrún, sár mínar,þær er þín frændrþér velldu.'

Þat mælti Sigurðr,sárr af legu:'Gunnarr þolirþínar sakir,en orlogar þeiraaldri lagðisk,at kunnr hafðikastat eiðum.'

Þat mælti Sigurðr,sárr af legu:'Svá er Brynhildrborin at þrotum,at kona súkynni migeinu aflialla daga.'

Þat mælti Sigurðr,sárr af legu:'Þess hefk eiðaroft unnit,at ek Guðrúnugefa myndalíf mitt ok líkamliggja á Hlökkvar.'

Þat mælti Sigurðr,sárr af legu,síðasta orðsagði hann þetta:'Sé á mik, Guðrún,sonr Gjúka;aldri hefk ekella farit þér.'

Hló þá Brynhildr,Buðla dóttir,einu sinniaf öllum hug,er hon heyrðiharmljóð kveðinGuðrúnar grátsof gull hylja.

Þá mælti Gunnarr,gumna dróttinn:'Hvat hlær þú, hvítings,harmr þik eigi gnæfir,líkr er þér lítrlíkr blár roðinn,eða vilt þú dauðradrótt þína vel.'

Þagði þá Brynhildr,Buðla dóttir,langar stundir,áðr hon löng um þagði;þá mælti BrynhildrBuðla dóttirvið Gunnar konungorð fyr orðit:

'Mun ek þér, Gunnarr,greppi ráða,munþú líf mistmíns in ríka;of komit hefrá kiðlings vegr,þar sem þú heldrhvárki tryggð né eiða.'

'Muntu, Gunnarr,ganga á fund Atla,ok muntu þarmist lífs hafa;mun Atli þiká orms þing kalla,þar sem þú dreprdauðr af löndum.'

'Þá mun Atlieiga Guðrúnu,þat er þér verraþykkir allra hluta;mun hon gefaAtla börn sín,þau mun hon síðanof sjálf drepa.'

'Mun Guðrúnganga til Atlaok munu þarmikit harm þola;aldri mun honuna sér heima,þess vill hon gjaldsaf þér gjalda.'

Þá gekk Gunnarrtil hennar enn,bað hana lífsok lauk við gull;bað hana lífsok lauk við land,bað hana lífsok lauk við dróttin.

Þá mælti Brynhildr,Buðla dóttir,vildi fátt þiggjafrá frændum sínum:'Vilk eigi, Gunnarr,golli keypta,né líf hafaat launum þess.'

'Spyr ek þik, Gunnarr,þat er ek spurða aldri,hvers þér óáðrofljóst varð:hví skaut þú mikaf sæti mérok þverr þú núþvert um hlíðar?'

'Nú mun ek biðjabál of gørva,þat er œðst megiöllum þykkja;mun ek brennaá báli Sigurðarmeð góðum gram,þeim er mik gat.'

'Leggið til mínsloga þeira mannafimm ambáttirok fimm þrælar,ok Hákon jafnborinnok aðra þrjá,ef ek þykkjumkþat þurft hafa.'

'Leggið í milliokkart sverð Gramr,svá sem við lögðumeitt sinn í sæing,þá er við gengumí giftir samanok ek varð þáþegar kvenna mín.'

'Eigi mun á hliðhans ganga eksem kvennmann þykkjumkþó kveðit sé;þvíat ganga þriggjaþjóðkonungahér á bak mérhjálmar of borinn.'

Síðan stákatSigurðr of lífi,þá er hon stóðsterkr á baki Fáfnis,hón stakk siksverði til hjarta,féll at Sigurðrok fór af lífi.

Þá mæltu mennmargir at þvi,ok kvaðusk þatkenna skyldu,at þær munduþjónar njótaok koma skylduskkonungr til handa.

Lézk Brynhildrof bál at lítahvat sem Gunnarigagni gaf:hlutu þær þessþjónar at njótaer Gunnari þóttigott þat vera.

Þá var bál of kynntkynni eldi,hlóðu þar á hliðhjörtu þeira;skyldu svá hérsaman brennaþau er lifuá lífi saman.

Brann þar Sigurðrá báli suðr,ok Brynhildr blíðá báli norðr;unðu þar veleftir verk mikit,er þau várusaman bæði barin.

Þá var svá sagtinum snotra manni,at þau munduþar saman lifaok gleðjask þarmeð glaðan þjóð,þar sem gangagulli raktar.

Gunnarr hafðií gaman setitþás lík vará land borit;sitja máttusumir af leiðok kveintu þarkonungr ok dróttning.

Minnumk þessþárs mærkr liggjaí austrvegaok Atla fundum,þás vér brunnubál at kynnaok ór heimihvárir skildum.

Þá varð þat seðrsíðan heimi,at þeira kvæðakynni fornit,þau er Brynhildrbrann of kveðinok Sigurðr gramrsaman urðu.