Hyndluljóð
Hyndlas sång
The Lay of Hyndla
51 strofer
Sammanfattning
A
Hyndluljóð skildrar Freyjas ritt på galten Hildisvíni till jättinnan Hyndlas grotta. Freyja ber Hyndla att recitera genealogin för sin skyddsling Óttarr så att han kan vinna ett vad om sin härkomst.
Hyndla reciterar en enorm genealogisk katalog som täcker Völsungar, Skjöldungar, Ynglingar och många fler ätter. Mitt i dikten finns den inbäddade 'Völuspá hin skamma' med kosmologiskt och eskatologiskt material.
Dikten avslutas med ett gräl mellan Hyndla och Freyja. Freyja befaller en minnesdryck åt Óttarr så att han kan komma ihåg genealogierna.
Berättelsen
Biðr þik Oðinn,at þú vel varirgullhjálminn,er þú á gemlinum riðr;eigum vit þettaat eiga saman,Oðinn ok ek,til Ottar unga.
Svensk översättning: egen översättning.
Hér er griðungrþar er Hildisvíni,er mér Dáinn ok Nabbidvergar gerðu;þú skalt á gylti ganga,ok gorla hyggja,hvat á Valfoðrsverðr niðjum at gjalda.
Svensk översättning: egen översättning.
Þær riðu framof foldvega,ok aftr komuat Asgarði;þá mælti Freyja,friðar beðja,hárbreiðr ulfrhlær at helju.
Svensk översättning: egen översättning.
Á Hildisvínier Heðinn mærr,sá er Ottarr ungiok Innsteinn gamli,er hann orrostaá ingunn bjó,ok víg at hverjumveitti sér.
Svensk översättning: egen översättning.
Hann gerði mérá heiðum hóumblótstað búinnvarð sa brattr i grjóti;rauð hann optí nýju náðungablóð ok tróðatrúði Freyju.
Svensk översättning: egen översättning.
Nú skaltu Hyndlahér at hjálpa,ættar hansunga framteljask;hann á einvígivið Angantýrok þarf at vitaforn frændasögu.
Svensk översättning: egen översättning.
Þú munt, Hyndla,hyggja nú,hvat sér maðr heitir,ef hann mun heyra;skaltu gangagarðar slofna,bjargit yðr báðarbrúnar meyjar.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Ottarr ungiInnsteins borinn,en Innsteinn varÁlfs ok Göndul;Álfrinn erÚlfs burar borinn,en Úlfr varSæfara sonar.
Svensk översättning: egen översättning.
Ketill ok Fróðikynni hans,Álfi hinn gamlienn Yngva líkr,Hálfi ok Hildigunnrhár konungr borinn,Sölva at sögusigrmeinar konungs.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Arngrímrok Aðalráðrhans, né þataldri mun týnask;þeir váru miklirok margir af þeimBerserks sonarer best kunnig.
Svensk översättning: egen översättning.
Var JörmunrekkrJónakrs borinn,þar er Sörliok Erpr hann,ok Hamðirþar es hann vítt um fór,þeir munu ríkirríkis verða.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Valdarr Danaok Eylimi,Hálfdanr hinn gamlihvatastr konunga;þeir váru þessþjóðkonungar,er aldri munömurligr þykkja.
Svensk översättning: egen översättning.
Rögnvaldr inn ríkiréð Moera löngum,Hákon gat hannhífa konungsins;Ketill Jarl ok Hranihér hann sagði þat,hlíðar fljóðsHildar konunga.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Auðr in djúpúðga,dóttir hennar,þat var Sigurðrok Sigmundr hinn ungi;þeir váru miklirok margir af þeim,sem bezt kunniat bera saman.
Svensk översättning: egen översättning.
Ras Geirþjófssonreð Geirvör Hyrjar,kom Gautr at gistaat Grímnis veðri;Óðinn áttiEistla dóttir,bar hon honumBaldr hinn bezta.
Svensk översättning: egen översättning.
Vars Hildr ok Hervörok Hlöðvér þar,Nanna, Nökkvi,Nori ok þeir,Gylfi, Gautr,Geirröðr átti,þangat er þérþjóðkonungar snúa.
Svensk översättning: egen översättning.
Dagr ok Þóra,dóttir Hörnis,ok Geirrøðrgat Þorgerðar;Göndul ok Svávaok Geirröður,þær eru dísirþat er dyggvar eru.
Svensk översättning: egen översättning.
Klinga mun Óttarrok óðal þettakunna né skiljakynni sinna;þú skalt þínþjóðan hrósa,en ek þinnþjóðan lysa.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Bragi ok Biliok Eiríkr þar,Agnar ok Hrólfr,ok alt kynssem,Hildir ok Haraldrok hér fleiri,Gunnarr ok Hjörvarðrok þeir Guðmundr.
Svensk översättning: egen översättning.
Ýlfingr varÓttarr ungi,Innsteinn varhans faðir frumborinn;þeir munu ríkirráðit hafa,mun sa kunnakonunga ættar.
Svensk översättning: egen översättning.
Þórr stóð ok veittiþeira rúnar;hann hefr þessat þakka lífi.Völsungr varí víg at fara,Sigmundr þarsaman við Sinfjötla.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Sigmundrok Sigrún þar,Sigurðr þarok Svanhildr heil;þær eru þverlegarþjóðkonunga dísir,ok þær hafihér at hrósa.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Gunnarr ok Hög niok Guðrún var,Atli ok Irpaok Eymóðr þar;þat var Geirsköguler gekk á ván,dóttir Svávaok Sigmundar.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Gautreki ok Glaumvorok Grimhildr þar;Dagr ok Þóra,dóttir Hörnis;Ráðbarðr unniok Randvér þar,Sigmundr sonrok Sigrlinn móðir.
Svensk översättning: egen översättning.
Var Hálfr ok Hildibrandrok Heiðrekr þar,Völsungr kominnfrá vígi Sigurðar;þeira ættarmun Óttarr vera,allt þat er sag ðitsaman of höfum.
Svensk översättning: egen översättning.
Hrosskell ok Hrani,Herkjár goðar,Þorsteinn ok Þórólfr,þeir eru þínir frændr;Ketill ok Klakkrkunnigir menn.
Svensk översättning: egen översättning.
Nanna er naestNokkvars dottir;hana skyldi seggrat sinum kyni telja.Starkabr inn sterki,Starins mein;
Svensk översättning: egen översättning.
Vil ec teljaenn oc sanna,viltu enn lengrvitanda vera?Einn var borinni ardaga,afl mic raesirYmis kindar.
Svensk översättning: egen översättning.
Hann var odroennok ofinnrat brautu bornblotar nidum.Niflfars hollnam hann at byggia,þar er geir-Skeggigingu at leika.
Svensk översättning: egen översättning.
Var sa borinnburar sonum,af tolf vetrumaldrei foeddr;gatt hann ofsaAsgards goda,nam hann roaof Rindarvoll.
Svensk översättning: egen översättning.
Sa er borinnBaldri at hefna,son mun Odinsvera at hefna.Hann mun Hodtil Hel reka,en Odinn muneiga Rindar son.
Svensk översättning: egen översättning.
Sa er borinnat brautu samanaf dolgir tveimrdrottins sonar;kann vel sœkiaSvipdags minni,klokr madr raeddikunnar drottnar.
Svensk översättning: egen översättning.
Hann var borinnburar sonum,af tolf vetrumaldrei foeddr;Loki gat hannvid Laufeyju,Lopt var kalladri lydum fordum.
Svensk översättning: egen översättning.
Sa gat med Angrboduallar gygjar,en med Sigyngat hann Nara.Er til margsmeinns of farinn,hvat er villulfrinn gleypa.
Svensk översättning: egen översättning.
Hann gat oc Sleipnivid Svadilfara,ok þat þottiskundr hvern vera.Einn er sa madralls ec hygger var modirmargs vitadr.
Svensk översättning: egen översättning.
Hverir eru Aesir,hverir eru Alfar,hverir eru Vaniri Vigridar?Gudar allirmunu þar veraatta hundrudok fimm tigi.
Svensk översättning: egen översättning.
Þor sa er Odinn,oc sa er Frigg,Freyr oc Freyja,Fjolnir nefndr;Njordr ok Njorun,Nanna ok Neprok Baldr at heimbrott af bornum.
Svensk översättning: egen översättning.
Heit manna kindallt of mengi,heita gumargefnum gulli;ser oc silfrisa er skapar gulli,gull er gorrat ganga igull hvat er gullnoganga matti.
Svensk översättning: egen översättning.
Einn er sa er munorms beini vaxa,hann mun orms beinivel at vaxa.Sa er borinnblodi stainnsYggdrasils rotaundan nidri.
Svensk översättning: egen översättning.
Einn er sa er manorosiun falla,hann mun framanfalla siust.Sa er borinnBifrost under,sa er heitir Heimdallr,hann er Herjafodr.
Svensk översättning: egen översättning.
Sa er nestr at namiMimir i Brunninum,sa er drykkr er dyrrat morgum dyrum.Oc visir veitof Vala bragnar,hvat af gudurn verdrat Gorvelli.
Svensk översättning: egen översättning.
Sa er til allraraldar nefndr,er sa heitirHeimdallr enn hviti.Hann er borinnaf modum nium,sa er systr allrasystrananna meirr.
Svensk översättning: egen översättning.
Visa um allaVoluspa minni,nu man ek teljatil Tivi saga.Sa er borinnbrautu i midum,sa er fremst er lagdra fljota kveld.
Svensk översättning: egen översättning.
Kann ek upp rekjaattan tigurkonunga kunnakynkvista god;hefi ec nu taldatil Tivi gudsum Ottarsatta tigir.
Svensk översättning: egen översättning.
Muntu nu Hyndlai helli sofa,ok sa er gofgastrgumna myni.Gefum oss miodat minnis veigi,Ottarr er ungrok orlog fira.
Svensk översättning: egen översättning.
Berr pu, Freyja,bralla hedan,erat her lengrat Hyndlu gott;ru pu, Freyja,a rastar leidi,hafi pu lofaLoga brennanda.
Svensk översättning: egen översättning.
Yfir um saeer hon sott hefir,yfir um logsem lid fari,yfir um eldsa er Eyrarland brytr,yfir um hafok hvern veg.
Svensk översättning: egen översättning.
Brenni pu Freyjaeld um kringi,ef ec sva vilat ver moe skilia;ek gef ek Ottariolvir drykki,hleypr hann i eldiok lif of missir.
Svensk översättning: egen översättning.
Eigi mun ek nennaolgi drykkiat gefa Ottariinn aldni;hleypr hann i eldi,ef lif of missir,brot af bragnarmun brenna eld.
Svensk översättning: egen översättning.
Berr ek af Ottarieldi um hringi,sviptu minomsumar ok vetur;hann mun sigrasonar drykkinn,ok gudna gofgargeymi sitt kyn.
Svensk översättning: egen översättning.
Centrala begrepp
- Freyja , gudinnan som rider sin förvandlade skyddsling till Hyndlas grotta för att säkra hans arvsrätt
- Hildisvíni , Freyjas stridsgalt, i verkligheten den förvandlade Óttarr
- völva , Hyndla som motvillig genealogisk auktoritet; parallell till Völuspás völva
Tolkningstraditioner
A Vad vi vet
Hyndluljóð är bevarad i Flateyjarbók, inte i Codex Regius.
Den genealogiska katalogen är en av de mest omfattande i fornnordisk diktning och sammanför ättelinjer från skilda delar av den heroiska traditionen.
Den inbäddade Völuspá hin skamma (strof 29-44) innehåller kosmologiskt material som kompletterar den stora Völuspá.
B Vad vi tror oss veta
Huruvida Völuspá hin skamma-avsnittet ursprungligen tillhörde Hyndluljóð eller är en separat dikt som infogats diskuteras. Dess stil och innehåll skiljer sig markant från ramberättelsen.
Diktens datering är svårbedömd. Genealogiskt material kan vara äldre än diktens slutliga form.
C Vad vi inte vet
Flera av de genealogiska namnen i katalogen kan inte identifieras med kända gestalter i den norröna traditionen. Huruvida de speglar förlorade sagor eller är poetiska konstruktioner kan med nuvarande belägg inte avgöras.
Källor och vidare läsning
Primärkällor
- Neckel, Gustav, och Hans Kuhn. 1983. Edda: Die Lieder des Codex Regius nebst verwandten Denkmälern. 5. uppl. Heidelberg: Winter.
Översättningar
- Brate, Erik (övers.). 1913. Eddan: De nordiska guda- och hjältesångerna. Stockholm: Norstedt. (PD)
- Collinder, Björn (övers.). 1957. Den poetiska Eddan. Stockholm: Forum.
Vetenskapliga verk
- Lindow, John. 2001. Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford: Oxford University Press.
- Simek, Rudolf. 1993. Dictionary of Northern Mythology. Translated by Angela Hall. Cambridge: D. S. Brewer.
- de Vries, Jan. 1956–1957. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 vols. Berlin: de Gruyter.
- Turville-Petre, E. O. G. 1964. Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia. London: Weidenfeld and Nicolson.
Svensk översättning: egen översättning.